سه معجزه ي بزرگ : كوه ، كتاب ، گفتگو

سه معجزه ي بزرگ : كوه ، كتاب ، گفت و گو

بله به گمانم اين سه را بايد سه معجزه ي بزرگ بدانم كه تأثيري بي بديل در

زندگي و تفكر(م) داشته اند

(1

كوه به واقع معجزه است معجزه اي طبيعي . عظمت ، زيبايي ، چشم انداز هاي دور ، هواي پاك ، حتي همين كه گاه صعب العبور است و به هر نا آزموده اي رخصت عبور نمي دهد ، جايي است كه تو براي خلوت و تامل مي تواني به آن پناه ببري ، اينها و بسياري ديگر را بايد از ويژگي هاي منحصر به فرد كوه دانست

شايد بي ربط نيست كه بسياري پيامبران و نزول وحي را با كوه ارتباطي است : از زرتشت گرفته تا نوح و موسي و محمد

بسياري پديده هاي طبيعي بي آنكه در نگاه ساده ي اوليه به نظر رسد با وجود كوه مرتبط اند ؛ پديده هايي همچون باران ، چشمه ، جويبار ، رودخانه ، آبشار ، تنوع آب و هوا ، اكوسيستم هاي خاص كوهستاني ، و حتي وجود بسياري از تمدن ها و ... ؛

(2

و اما كتاب ، اينكه بتوان انديشه را در قالب خطوطي ثبت كرد ، و از به فراموشي سپردن آن جلوگيري كرد و هر گاه كه لازم شد از طريق برخواندن آن به انديشه مندرج در آن خطوط راه برد ، اتفاقي شگرف به نظرم مي رسد

تصور كنيد دنيا چقدر متفاوت و اي بسا عبث بود اگر دست آورد هاي فكري كساني چون فيثاغورث ، سقراط ،ارسطو، محمد ، علي ، كانت ، سارتر ، حافظ ، مولانا و ... بدون آنكه در جايي قيد شود متولد و سپس نابود گردد . آگاهي از كشف جهاني از جهان هاي ممكن توسط كساني چون فرگه( كه جهان انديشه اش خواند ) و پوپر( كه جهان سومش ناميد ) اهميت كتاب را به چشم من دو چندان كرد . منظور از جهان اول در انديشه ي پوپر جهان عالم مادي خارج از ذهن است و جهان دوم همان جهان روان انسان و محتويات ذهن آدميان ؛ و جهان سوم جهان دانش هاست كه اگر چه در مقام ايجاد متكي به جهان دوم و عالم روان است اما پس از ايجاد مستقل از عالم روان و متعلق به جهان انديشه است تجسد خارجي اين جهان سوم همانا متون خاموشي همچون كتاب ها هستند . جسم فيزيكي كتاب متعلق به جهان اول و عالم ماده است اما روح انديشه اي كه در لابلاي اين سطور به دام افتاده اند به جهان سوم تعلق دارد . همه ي شكوه دانش مديون وجود كتاب است

(3

و اما گفت و گو ؛ با همه ي با هوشي آدميان به گمانم اگر فرصتي به نام گفت وگو نبود ، انديشه ي پرورده اي شكل نمي گرفت و فربهي اي براي آدميان حاصل نمي شد . در فضاي گفت وگوي آدميان است كه حقيقت لايه لايه پوست مي‌اندازد و عريان مي‌شود . هر جا كه گفت و گو مختل است آنجا يا ركود حاكم است و يا سوء تفاهم سلسله جنبان است . شايد شيرين ترين لذت زندگي را بتوان در كنار يك كوهپيمايي حساب شده و برخواندن كتابي به شيريني ديوان حافظ ، گفت و گويي با دوستي خوش سخن و صاحب ذوق و انديشه دانست

دو يار زيرك و از باده ي كهن دو مني

فراغتي و كتابي و گوشه ي چمني